Waxaa jira buugaag maskaxda la hadla, balse The Prophet (Nebiigii / Kii la doortay) waa dhambaal si toos ah u gariirinaya xididada ruuxda aadanaha. Sheekadu waxay inagu dhex-tuuraysaa magaalada khayaaliga ah ee Orphalese, halkaas oo nin xikmad layaab leh Eebbe siiyay oo la yiraahdo Al-Mustafa uu ku noolaa 12 sano. Maalintii uu dooni raaci lahaa si uu dalkiisii ugu laabto, ayaa dadkii magaaladu ku soo xoomay xeebta. Iyagoo ilmaynaya, ayay ka baryeen inuusan ka tagin inta uu nolosha uga iftiiminayo. Su'aal kasta oo la weydiiyo, Al-Mustafa wuxuu kaga jawaabayaa maanso iyo sarbeeb (Parables) daahir ah oo qalbiyada dhex-galaya(taabanaya).
Si aynu u dhadhamino laxanka qoraaga iyo qaabka uu xikmadda u gudbiyo, aynu eegno tusaalaha cajiibka ah ee uu u adeegsaday fahamka Jacaylka (Love). Markii la weydiiyay jacaylka, Al-Mustafa ma bixin qeexid cilmiyeed oo qallalan. Taa beddelkeeda, wuxuu jacaylka u sawiray sidii nidaamka qamadiga looga dhigo rooti! Wuxuu yiri: "Sida jacaylku idiinku caleemo saaro farxad, ayuu sidoo kale idinku imtixaamaa xanuun. Wuxuu idin soo ururiyaa sida xidhmo qamadi ah; wuxuu idin tumaa si uu idiinka qaawiyo qolofta; wuu idin shiidaa ilaa aad cadaan ka noqotaan; ugu dambayntiina dabka ayuu idin geliyaa si aad u noqotaan Rooti Muqadas ah oo la hor dhigo miiska nolosha lagu quudiyo." Tusaalahan ruxaya quluubta wuxuu dadka siinayaa faham cusub: Jacaylku ma aha raaxo oo keliya, waa nidaam xanuun badan oo lagu sifeeyo ruuxda qofka si looga saaro xumaanta, kibirka, iyo isla weynaanta.
Tusaalaha labaad ee uu akhristaha ku daweynayo waa macnaha dhabta ah ee Farxadda iyo Murugada. Dadku waxay u arkaan laba cadow oo iska soo horjeeda, balse Al-Mustafa wuxuu weydiinayaa dadka su'aal xikmad weyn xambaarsan: "Miyuusan koobka sharaabka macaanka ah (Farxadda) idiin xambaarsani, ahayn isla koobkii horey loogu dhex-gubay dabka foornada ka sameysan dhoobada (Murugada)?" Wuxuu ina barayaa in murugadu ay tahay qodidda weelka qalbiga ama muga(space) qalibiga. Mar kasta oo xanuunka iyo dhibaatadu ay hoos ugu sii qodaan gudahaaga (Sida koobka dabka lagu gubayo si uu u adkaysto), waxaa banaanaanaya boos aad u weyn oo qaadi kara farxad intaas le'eg. Qofka aan weligii xanuunsan, murogoon, weelkiisa farxaddu waa mid aad u yar(aan mug lahayn) oo aan wax weyn qaadi karin.
Tusaalaha saddexaad ee ugu layaabka badan wuxuu adeegsanayaa marka la weydiiyo Guurka iyo Dhismaha Qoyska. Fahamkii/Caqliga bini'aadamka wuxuu ahaa in labada is qabta ay isku dhex-dhalaalaan oo ay is-isku dhex milmaan. Balse wuxuu yiri: "Wada-jirkiina dhexdiisa masaafo u banyeeya. Is jeclaada balse jacaylka ha ka dhigina xabsi idin ceejinaya. Waayo tiirarka macbudka(Dhismayaasha) waaweyni si kala fog ayay u taagan yihiin, geedka Saytuunka iyo geedka Timirtuba midkoodna kuma dhex baxo hooska midka kale." Halkan, Gibran wuxuu ina siinayaa cashar weligiis taagan, In shakhsiya da iyo madax-bannaanida qofka la xafido inta guurka lagu jiro ay tahay furaha keliya ee xiriirku ku waari karo.
Gunaanadka buuggu wuxuu si qotodheer u falanqeynayaa oo uu meesha uga saarayaa xuduudka cabsida leh ee u dhexeeya Nolosha iyo Geerida. Al-Mustafa wuxuu leeyahay, haddii aad dhab ahaan aad doonayso inaad fahamto geerida, waa inaad marka hore si buuxda u furtaa qalbigaaga si aad u fahamto nolosha lafteeda. Waayo nolosha iyo geeridu way isku xiran yihiin, si la mid ah sida webiga iyo badduba ay hal biyo u yihiin. Qofka iimaanka leh ee jidka hanuunka ku taagan, dhimashadu uma aha dhammaad mugdi ah ama baaba'. Taa beddelkeeda, waa xilli ay ruuxdu ka xoroobayso culeyska adduunka iyo silsiladda neefta, si ay si sharaf leh ugu gudubto nolosha abadiiga ah. Ugu dambayn, waa buug daaweynaya cabsida aadanaha, islamarkaana inoo sawiraya nolol aan lahayn is-kala soocidda, jinsiyadaha iyo dabaqadaha, balse u wada nool sidii hal ruux oo uu Eebbe abuuray.
"Noloshu ma aha qaybo kala go'gan, balse waa hal webi oo ruuxi ah; ficil kasta ha noqdo jacaylka qofka burburiya si uu u sifeeyo, murugada qofka qoda si ay farxad weel ugu samayso, ama carruurtaada oo aad u barbaarisid sidii fallaaro mustaqbalka loo ganayo waa farshaxan u baahan in loogu noolaado madax bannaanida qalbiga iyo is dhiibid buuxda."
Dhambaalkani waa hoos u-qabowsiga ruuxda. Wuxuu u gaar yahay dadka la daalaa dhacaya xiriirada cakiran, waalidiinta culaysku ka haysto koriinka carruurta, kuwa murugeysan oo weelka qalbiyadooda la qodayo, iyo ciddii kasta oo raadinaysa in ay nolosha ku fahamto indho gabay iyo naxariis ah.
Markii haweeney magaalada ka mid ahi ay weydiisay carruurta, Al-Mustafa wuxuu jeediyay khudbad baabi'inaysa anaaninimada waalidka (Ego). Wuxuu yiri: "Carruurtaadu ma aha carruurtaada... Adiga ayay kaa soo dhasheen balse adiga kuuma laha. Waad siin kartaa jacaylkaaga, balse ma siin kartid fikirkaaga, waayo waxay leeyihiin fikir u gaar ah."
Wuxuu la yimid tusaale aan la illaawi karin: "Adigu waxaad tahay Qaansadii (Bow), carruurtaaduna waa Fallaaro Nool (Living Arrows) oo horay loo ganay." Waalidku ma xakameyn karo meesha ay fallaartu ku dhacayso, shaqadiisu waa uun inuu jilicsanaado oo is-laabo, si uu u gano fallaarta meel fog oo mustaqbalka ah, meel uusan isagu waligii tegi karin xitaa riyooyinkiisa.
Waxay waalidka ka xoreynaysaa culayska ah inay carruurtooda u qaabeeyaan sidii nuqul (copy) iyaga ah. Waxay xusuusinaysaa in ilmaha la bar-baariyo, balse aan la yeelan.
Carruurtaada sii aasaas adag oo jacayl ah (Qaanso adag), balse aqbal in dooqooda nolosha, fikirka ay aaminsan yihiin, iyo mustaqbalkooduba uu noqon doono mid ay iyagu leeyihiin oo ka madax-bannaan kaaga.
Dadku waxay inta badan shaqada u arkaan xabsi lacag lagu raadiyo. Balse Al-Mustafa wuxuu shaqada u xirayaa shaati ruuxi ah. Wuxuu ina leeyahay: Marka aad shaqaynaysaan waxaad tihiin sidii tuunbo uu saacadaha nolosha ee guuxayaa ay uga soo dhex-baxayaan iyagoo ah muusig qurux badan.
Wuxuu bixinayaa tusaale xanuun badan: "In si nacayb leh rooti loo dubaa, waxay soo saartaa rooti qaraar oo dherjiya kaliya baahi-nuskeed. In guriga lagu dhiso naxariis-darro, waxaa soo baxaya guri si hoose u habaaraya ciddii dhex degganayd." Sidaas darteed, shaqo kasta oo la qabto iyadoon jacayl lagu wadin, waa nafo-burbur.
Wuxuu ina siinayaa weji sharaf leh oo aan ku wajahno shaqo kasta. Haddii ujeeddadu ay daahir tahay, xaaqida waddadu waxay ula qiimo siman tahay curinta gabayada ugu sarraysa.
Berri marka aad shaqadaada gasho (ha ahaato mid adag ama mid fudud), u qabo sidii in qofka adduunka ugu jeceshahay uu isticmaali doono maxsuulka shaqadaas. Dab-qabad jacayl sii saacadahaaga.
Marka la weydiiyay sadaqada iyo gacan-furnaanta, Al-Mustafa wuxuu qiimo-tirayaa hantida maadiga ah. Wuxuu leeyahay in aad lacag bixiso waa mid aad u fudud—waayo lacagtu waa uun wax aad hayso si aad maalin kale u isticmaasho. Bixinta dhabta ahi ma aha taasi.
Tusaalihiisu wuxuu yahay: "Geedka beerta ku yaal wax buu bixiyaa si uu u sii noolaado, waayo haddii uu midhaha haysto wuu qurmayaa. Bixintu dhabta ahi waa marka aad naftaada wax ka bixiso." Qofka dhoola-cadeeya marka uu cid dhibaataysan arko, ama bixiya waqtigiisa iyo dhegtiisa, ayaa ah kan ugu deeqsisan, waayo wuxuu bixinayaa qayb ka mid ah jiritaankiisa.
Waxay inaga dhaqaysaa faanka (Ego) inagu abuurma marka aynu xoolo bixinno. Sidoo kale waxay dhiirrigelinaysaa dadka saboolka ah, iyadoo u caddaynaysa inay bixin karaan wax ka qaalisan lacagta.
Ha sugin inaad taajirto si aad wax u bixiso. Deeqsinimada ugu weyn ee aad maanta samayn karto waa in aad si buuxda u dhegaysato qof u baahan in la fahmo, adoon ku degdegin inaad xukunto.
"Sida jacaylku idiinku caleemo-saaro farxad, ayuu sidoo kale idinku imtixaanayaa xanuun. Wuxuu idiin shiidaa ilaa aad caddaan ka noqotaan... si aad u noqotaan Rooti Muqaddas ah."
"Carruurtaadu ma aha carruurtaada... Adigu waxaad tahay Qaansadii, carruurtaaduna waa Fallaaro Nool oo horay loo ganay."
"Miyaysan koobka khamriga (Farxadda) idiin hayaa ahayn isla koobkii lagu dhex-gubay foornada dhoobaynta (Murugada)?"
"Wada-jirkiina dhexdiisa masaafo u banyeeya... waayo geedka Saytuunka iyo geedka Tamartu midkoodna kuma dhex baxo hooska midka kale."
• Xiriiradaada gaarka ah u dhaqan sidii 'Tiirarka Macbudka'. Sii qofka aad jeceshahay waqti, goob, iyo xorriyad uu ku kobo, ha ka dhigin hoos aad adigu dadajiso. • Dhammaan shaqooyinka yaryar ee maalinta ku soo mara (sida cunto karinta, caawinta saaxiib, xaaqida) ku qabo ujeeddo jacayl ah (Visible Love), si aad ficilkaas dhibka ah ugu beddesho mid ruuxi ah.
| Af-Ingiriisi (English) | Af-Soomaali (Somali) | Sharraxaadda (Explanation) |
|---|---|---|
| Parables / Metaphors | Mataallo / Sarbeeb | Waa hab-qoraalka uu Gibran adeegsaday; in aragtiyo falsafadeed oo adag (Sida Jacaylka iyo Guurka) lagu macneeyo sheekooyin iyo tusaalooyin laga soo qaatay dabeecadda (sida Geedaha, Fallaarta, Rootiga). |
| Al-Mustafa | Al-Mustafa (Kii la Doortay) | Waa magaca jilaha dhexe. Kani ma aha qof caadi ah, balse waa weel xambaarsan aragtida qoraaga, matalayana garaadka daahirka ah ee u dhexeeya Bini'aadamka iyo quwadda sare ee koonka. |
| Individuality in Unity | Madax-bannaanida Wada-jirka | Waa hal-abuurka Gibran ee xiriirka (Guurka/Jacaylka), kaas oo qaba in midnimadu aysan tirtirin shakhsiyadda. In laba qof wada socdaan balse midkoodna uusan ku tiirsanaanin kan kale ilaa uu curyaamiyo. |
"Noloshu ma aha tijaabo xanuun badan oo loo baahan yahay in laga gudbo, balse waa fal cibaado oo u baahan in gabi ahaanba la isku dhiibo; murugadaada, shaqadaada, iyo jacaylkaaguba waa aaladaha kaliya ee nolosha (ama koonku) kugu sifaynayo si aad u noqoto mid qumman."
